Situatie rond 1 December
en opinies met betrekking tot West papua
In het recente nummer van de WPC (jrg. 22 nummer 4) schreef ik over
het ontstaan van de Nationale Dag 1 december. De dag dat de nationale
symbolen van West Papua - de vlag, de Morgenster en het volkslied,
Hai Tanahku Papua - in 1961 door het Nederlandse Gouvernement
officieel werden erkend. Voor de Papua's staan de Nationale Dagen 1
december en 1 juli in het teken van verzet of protest tegen het
Indonesische kolonialisme, de Indonesische aanwezigheid in hun land,
de Indonesische bezetting en alle verschrikkingen in West Papua
sindsdien.
Eén december 2000 is inmiddels gepasseerd en er is ook al het één
ander gebeurd, waarbij volgens de recente berichten 8 doden te
betreuren zijn met name in Merauke in de uiterste zuidpunt van West
Papua. Bij de ontstane ongeregeldheden traden de zwaar gewapende
militairen op tegen de demonstrerende Papua's, waarbij met scherp
werd geschoten op de ongewapende massa.
Arrestaties
Op woensdag 29 november jl. zijn twee prominente Papua-leiders, Theys
Hiyo Eluay en Thaha M. Alhamid, resp. voorzitter en secretaris-
generaal van het Presidium van de Papua Raad door de Indonesische
politie in Port Numbay/Jayapura gearresteerd, vlak voor de herdenking
van 1 december 2000.
Volgens de krantenberichten (Kompas, 30 november) zijn de autoriteiten
van plan de andere Papua-leiders, die lid zijn van dezelfde raad met
name, ds. Herman Awom, John Mambor en Tom Beanal te arresteren. Ze
zijn beschuldigd van subversieve activiteiten tegen de Indonesische
staat door te streven naar een onafhankelijk West Papua-staat buiten
Indonesisch staatsverband.
Het is niet de eerste keer, dat zij in aanraking kwamen met de
Indonesische politie.
Na het tweede Nationale Papua-congres in juni jl. zijn Theys Eluay,
Thaha M. Alhamid en pater Agus A. Alua door het hoofd van de politie
drs. S. J. Wenas opgeroepen om zich te verantwoorden voor het houden
van het congres en de daaruit voortvloeiende verklaringen ten gunste
van de onafhankelijkheid van West Papua (Cenderawasih Post, 13 juni
2000). Er zullen naar verwachting nog veel meer arrestaties plaats
vinden nu langzamerhand de reformatiepolitiek van Indonesië op de
helling gaat, zeker voor gebieden als West Papua en Aceh die zich
willen afscheiden van de Indonesische eenheidsstaat. President Wahid
zou hebben gevraagd om vrijlating van de Papua-leiders, maar kennelijk
is er een miscommunicatie tussen Megawati, het leger en de president
waardoor de Papua's nog in de gevangenis vertoeven.
Mensen heffen hun handen op voor gezamelijk gebed op 1 december in
Jayapura (foto: Rully Kesuma)
OPM in verzet
Inmiddels vernemen we dat op woensdag 6 november jl. in Abepura,
vroegere Hollandia-binnen de politiepost werd aangevallen door leden
van de OPM, waarbij drie politieagenten zijn omgekomen. De bevolking
van Abepura ging de straat op om te demonstreren tegen het neerhalen
van de Papua-vlag. De politie zou daarbij drie mensen hebben
doodgeschoten. Massa's mensen hebben toen de wijk genomen naar Papua
New Guinea (PNG).
OPM-manschappen zouden vanuit Papua New Guinea hun aanvallen op de
Indonesische eenheden hebben gepland en gelanceerd. De OPM-leider
Mathias Wenda, die zijn hoofdkwartier bij de grens heeft kent het
gebied heel goed en het maakt de Indonesiërs dan ook erg moeilijk om
hem en zijn mannen te pakken te krijgen. Verleden jaar heeft hij ook
al een groep transmigranten gevangen genomen, die uiteindelijk door
bemiddeling van de regering van PNG waren vrijgelaten.
Indonesische versterkingen
Indonesië stuurde vóór 1 december jl. versterkingen naar het gebied
van ruim 10.000 manschappen - volgens officiële berichtgeving - maar
ik vermoed dat het aantal veel groter is in verband met de
uitgestrektheid van het gebied.
In Wamena, de hoofdstad van de residentie Centrale Bergland, waar op
6 oktober opstand uitbrak na het neerhalen van de Papua-vlag, hebben
de Indonesische autoriteiten hun macht getoond door op 23 november jl.
heel vroeg in de ochtend 192 parachutisten van de zgn. Kostrad-eenheid
van Bataljon 330/Kujang uit West Java te droppen op 10 km ten zuiden
van Wamena.
Megawati Sukarnoputri wil de huidige status-quo handhaven
Megawati, de waarnemend president zou aanvankelijk in november jl. een
tweetal bezoeken aan Tsjechische Republiek en Mexico hebben gebracht,
maar moest ervan afzien vanwege de gespannen situatie in met name West
Papua en Aceh, die zich van de eenheidstaat willen afscheiden. Deze
Megawati wil met alle macht de creatie van haar vader wijlen Soekarno
nl. de koloniale erfenis van de Nederlanders bij elkaar houden. De
vraag is echter: hoe lang kan ze dat volhouden? Immers de roep om
vrijheid, niet alleen in West Papua en Aceh, maar ook in andere delen
van Indonesië - Riauw, Lampung, Zuid Sulawesi, Molukken - is luider
en luider. Er zijn ook krachten binnen Indonesië die begrip hebben
voor de rechtvaardige verlangens van deze volken, wier rijke gebieden
tot nu toe als melkkoe worden gebruikt voor de opbouw van Jakarta in
plaats van het gebied zelf. Ze moet zich inmiddels ook realiseren dat
het voortbestaan van die eenheidstaat tot nu toe alleen met de punt
van de bajonet wordt gehandhaafd. Daarbij zijn al duizenden of
miljoenen slachtoffers gevallen. Wie heeft er voordeel bij? Een
kleine corrupte kliek aan de top die de touwtjes in handen heeft.
Moet daarvoor de rest van de regio's in de pas lopen, terwille van
hen die zich verrijken met de rijkdommen van het land?
Politieke steun uit de Pacific
In veel kranten hebben we kunnen lezen over de politieke steun aan de
onafhankelijkheid van West Papua door de Pacific Republieken Nauru en
Vanuatu tijdens de Millennium-Summit-bijeenkomst van de Verenigde
Naties van staats- en regeringshoofden in New York van 6 - 14
september 2000. De hoofdrolspelers in deze zaak zijn de president van
Nauru Bernhard Dowijoko en premier Barak T. Sope van Vanuatu die in
hun toespraken de West Papua-zaak eindelijk op de kaart van de VN
hebben kunnen plaatsen waar het had moeten zijn. Immers de VN heeft op
19 oktober 1969 een grove fout gemaakt door haar goedkeuring te geven
aan de resultaten van de zgn. "daad van vrije keuze", die in feite
geen vrije keuze was, maar een dwangbevel van de Indonesiërs aan de
kiesmannen om voor Indonesië te kiezen.
Ook tijdens de conferentie van het Pacific Forum in Kiribati in
oktober jl. hebben de heren weer gepleit voor steun aan de Papua-zaak.
Door de druk van Australië kon alleen maar een veroordeling van de
slechte mensenrechtensituatie in West Papua veroordeeld worden door de
conferentie.
Frans Albert Joku van de Papua-raad die aanwezig was bij het Forum was
desondanks toch blij, omdat de eerste keer in de geschiedenis van het
Forum was dat de West Papua-zaak ter sprake kwam.
Ook Australië in de persoon van Greg Sword, de president van de
Australische Arbeiders Partij (ALP) van Victoria die pleitte op 24
oktober jl. in Melbourne voor een nieuw referendum in West Papua om de
Papua's een eerlijke kans te geven zich uit te spreken over hun
toekomst. Met de OPM-activist Jacob Rumbiak heeft hij een overeenkomst
gesloten over zijn plan met betrekking tot een hernieuwd referendum
in West Papua.
De kandidaat-minister van buitenlandse zaken van de ALP, Laurie
Brereton corrigeerde dit haastig door te zeggen dat zijn partijgenoot
Greg Sword niet namens ALP sprak, maar namens de arbeidersorganisatie
ACTU, waar hij vice-president van is.
Indonesië tekent daarbij natuurlijk protest aan bij monde van de
minister van Justitie en Mensenrechten Yusril Ihza Mahendra, die
vreesde voor een gespannen verhouding tussen Indonesië en Australië
door de steun aan West Papua.
Ook binnen Indonesië zelf vreest men - met name Amien Rais, voorzitter
van het Volkscongres MPR - voor het uiteenvallen van de eenheidstaat
door de thans sterk roerende gebieden West Papua en Aceh die opteren
voor de onafhankelijkheid buiten de republiek (Kompas, 6 november en
11 december 2000).
Bronnen:
Kompasnummers van september- december 2000
De Gelderlander, 2 december 2000
WPC, jrg. 22, nr.4.
[ Begin pagina | Home |
Inhoud archief | Mail
]