"We kiezen nog steeds voor een vreedzame weg naar onafhankelijkheid."

Aldus Tom Beanal, de vice-voorzitter van de Papua Presidium Raad. De inheemse naam van deze rustige Amungme-Papua is Jongam Agaiyak, hetgeen 'eeuwige rook' betekent. Beanal is voor vele Papua's het symbool van verzet. Hij kwam op voor de rechten van de Amungme en spande een rechtszaak aan tegen de Amerikaanse mijngigant Freeport. Deze vader van vijf kinderen deed de Hogere school voor Oosterse filosofie in Katholieke Theologie in Abepura. Hij was twee jaar godsdienstleraar in de Baliem en werd later milieuactivist bij het Indonesische forum voor Milieu (WALHI). Ook schreef hij een boek over de gewoontes en tradities van de Amungme, getiteld: "Magaboarat Negel Jom Bei-Peim Bei, hetgeen betekent: "The ways of the people who belong to the hills." Met de dood van Theys Eluay is er een grote kans dat deze 54-jarige Tom Beanal de nieuwe voorzitter wordt van de Papua Presidium Raad (PDP). Kan het Papua-volk een andere koers van hem verwachten na de dood van flamboyante Theys? Enkele flarden uit een interview afgenomen door Syarifuddin van Tempo Magazine in hotel Tirta Mandala in Jayapura 20 november jl.

Wat heeft PDP gedaan om het onderzoek naar de dood van Theys Eluay te onderzoeken?
Wij hebben het hoofd van de politie en van de veiligheidsdienst in Jakarta al ontmoet. Wij hebben toen verklaringen afgelegd waarvan we vonden dat zij ze moesten horen. Dit was belangrijk om het mysterie achter deze zaak op te lossen. De daarop volgende onderzoeken laten we over aan de politie. Sinds deze zaak in hun schoot is gevallen is het hun plicht geworden die te onderzoeken.

Dus PDP heeft de politie volledige vrijheid gegeven om de zaak te onderzoeken?
Dat is juist. Wij hebben alle vertrouwen in de politie om deze zaak te onderzoeken. Wij hopen dat deze zaak grondig kan worden uitgezocht; niet als andere gevallen die alleen tot de onderzoeksfase kwamen en nooit werden opgelost. Wij willen niet dat dat gebeurt.

U verdacht eerder dat de Elitetroepen (Kopassus) hierachter zaten. Waarop was uw vermoeden gebaseerd?
Ja, ik verdacht de speciale troepen hier van. De reden was dat Theys werd uitgenodigd voor een etentje bij het Kopassus-hoofdkwartier en vlak nadat hij vertrok hij werd gedood. Volgens onze gebruiken is de partij bij wie ik word uitgenodigd om te eten ook verantwoordelijk voor mij omdat ik vertrek van zijn huis. Als Theys toen op een andere plek was geweest en niet bij Tribuana dan zouden we hen natuurlijk niet beschuldigd hebben.

Maar heeft de bevelvoerder van de speciale troepen hun bemoeienis niet al ontkend?
Als zij het ontkennen is dat aan hen. Maar de feiten zijn dat Theys stierf na eten in Tribuana. Dus ik denk niet dat het verkeerd is als die verdenking bestaat. Het bewijzen is een andere zaak. Ik ben er zeker van dat iedereen zulke verdenkingen zou hebben als zoiets zou gebeuren. Logisch, als iemand een ander uitnodigt en dan wordt de ander gedood, natuurlijk zouden we ons dan afvragen hoe zoiets kon gebeuren en of hij vergiftigd was of iets dergelijks.

Wie zou ook mogelijk verantwoordelijk kunnen zijn voor de moord, behalve de Kopassus? Zei Theys chauffeur niet dat de ontvoerder een buitenlander (Amber) of nieuwkomer was?
Als je Amber zegt betekent dat die persoon van buiten Papua komt. Maar wie is die buitenlander? Wat is zijn beroep? Het is duidelijk dat de dader geen werknemer, zakenman of transmigrant was. We hebben kunnen zien dat we altijd worden gerespecteerd door die groepen. Verder, een buitenlander zoals een employee of een handelaar zou dit niet zo netjes hebben kunnen doen. (...) Degenen die gewoonlijk komen om ons te doden zijn militairen.

Kunt u uw talrijke verdenkingen -die uiteraard logisch zijn- inzake het mysterie rondom Theys dood toelichten?
Ik zie dat de mensen die Theys moord hebben gepland en uitgevoerd erg professioneel zijn. Als bijvoorbeeld Papua´s waren verdacht dan zou dit niet het geval zijn. Waarom? Als een Papua dit zou doen dan zouden we een stok, pijl of kapmes op het lichaam hebben gevonden. Maar geen van deze wapens zijn op Theys lichaam aangetroffen. Bovendien is er in de Papua-geschiedenis nog nooit een stamhoofd vermoord door zijn eigen volk. Papua´s zijn een gehoorzaam volk die hun leiders respecteren.

Wat als deze zaak nooit wordt opgelost en nooit voor de rechter verschijnt?
Dan zullen we zeggen dat de Indonesische regering werkelijk heeft gefaald. Als de Indonesische regering werkelijk niet in staat is om dit tot op de bodem uit te zoeken, betekent dit dat geen enkele mensenrechtenschending opgelost en onthuld kan worden.
(...)

Theys Eluay wordt de laatste eer bewezen
(Foto: Charles Dharapale, infopapua.com

Wat gaat de post-Theys PDP nu doen?
De PDP heeft zich steeds beziggehouden met de uitkomst van het congres van het Papua-volk. Zij gaven ons het mandaat om een agenda uit te voeren van stappen naar onafhankelijkheid. PDP is niet afhankelijk van Theys, Thaha Al-Hamid (de secretaris-generaal van PDP) of van mijzelf. Alle componenten werken samen om de wensen van het volk te volbrengen. Dus nu Theys dood is gaan we verder en de plicht wordt volbracht door degenen die er nog steeds zijn.

Zal de dood van Theys de strijd voor een onafhankelijk Papua doen afzwakken of juist het tegenovergestelde?
Theys dood heeft onze strijd geïnspireerd. Nooit eerder waren er duizenden mensen te zien die de begrafenisstoet begeleidden van Jayapura naar Sentani. Dat is buitengewoon. Deze gebeurtenis heeft de mensen niet bang gemaakt, het heeft hen juist bewust gemaakt en hen overtuigd dat vrijheid een recht van ieder individu is, en zij zijn zich hier terdege van bewust.

En wat betreft andere groepen, zoals de OPM en het Papua-bevrijdingsleger? Is er enige coördinatie met hen om toekomstige maatregelen te treffen?
Ik denk dat zij betrokken waren in een panel dat het ´strijderspanel´ wordt genoemd. Er is een aantal fracties vertegenwoordigd in dat panel waar zijn hun aspiraties kunnen uiten. Zij vechten niet alleen maar wij zijn met hen. Dus er is nog steeds coördinatie. Maar er is een aantal groepen die vragen waarom de vreedzame weg naar onafhankelijkheid wordt bewandeld. Dit soort uitingen komt meestal van de jeugd. Zij zijn meestal ontevreden over ons omdat zij ons te aardig vinden voor hen die ons volk hebben gedood. Maar ik vraag hen om de strijd via vreedzame wegen te voeren. Wij willen een geweldloze strijd.

Hoe kan de PDP zich verenigen met de OPM in de jungle?
We gaan ons niet alleen verenigen met hen in de jungle, maar ook met de Papua´s in het buitenland zoals die in Azië Europa en elders. Dus, als zij willen spreken dan moeten zij dit doen via een panel in PDP. De Papua´s zijn nu meer verenigd. Het bewijs werd geleverd toen wij het Papua congres hielden afgelopen jaar: bijna alle etnische groepen waren vertegenwoordigd om een gezamenlijke beslissing te nemen.
(...)

Is het waar dat er een tweedracht binnen PDP is?
Dat is niet waar. Buitenstaanders maken evaluaties, maar wij vinden niet dat er problemen zijn. Misschien zijn er enkele kranten die doen voorkomen alsof er disharmonie binnen de PDP is. Dat is slechts een gerucht.
(...)

Is het niet zo dat tot nu toe het Papua-volk niet goed heeft begrepen wat DPD wil?
Dat gevoel hebben we. PDP heeft zich niet sterk kunnen manifesteren vanwege onze gebrekkige financiën Er zijn veel activiteiten die wij ondernemen, zo veel dingen die we willen overbrengen, maar onze fondsen zijn beperkt.
(...)

Welke verwachtingen heeft u voor de toekomst van PDPs strijd?
We willen nog steeds de vreedzame weg bewandelen in de strijd voor een vrij Papua. Wij willen vechten als broeders, niet als vijanden. Als we onafhankelijk worden willen we doorgaan als broeders van Indonesië, niet als vijanden die elkaar af willen maken.

Hebt u al stappen geformuleerd om het conflict tussen PDP en de centrale regering op te lossen?
Eerlijk gezegd hebben we al om een dialoog gevraagd, maar het lijkt alsof de regering bang is. We weten niet wat we nu moeten doen. Deze dialoog zou moeten gaan over de herziening van de Papua-geschiedenis. Als bij het corrigeren van de geschiedenis blijkt dat we in feite Indonesiërs zijn, dan zullen we ons verontschuldigen bij de President van Indonesië. Maar als blijkt dat we geen Indonesiërs zijn, dan moet Indonesië ook bereid zijn ons op onze eigen benen te laten staan.

Niet lang geleden heeft de regering de wet op bijzondere Autonomie toegepast op Papua, wat is uw mening hierover?
Ik vind dat de Bijzondere Autonomie niet van toepassing is. De discussie over Bijzondere Autonomie is altijd tussen de centrale en de regionale regering geweest. Als autonomie geaccepteerd moet worden door de mensen, houd dan een gesprek met die mensen, niet regering met regering. Deze Bijzondere Autonomie is de manier van de regering zichzelf te corrigeren omdat zij altijd fout zaten in de ontwikkeling van de Papua's, dus nu kondigen ze deze nieuwe methode aan via Bijzondere Autonomie. Maar dit betekent niet dat wanneer Bijzondere Autonomie geïnstalleerd is het volk zal zwijgen en niet mag spreken over onafhankelijkheid. Zeker niet. Ga door met Bijzondere Autonomie, maar onze vrijheidsverwachting zal altijd blijven, dat is niets nieuws.

Met toekomstige implementatie van Bijzondere Autonomie zal de Papua regio 7 triljoen Rp te besteden hebben. Wat moet er met dit geld worden gedaan?
We hebben nooit om geld gevraagd van de Indonesische regering omdat dit geld komt uit de regio. Zeven bergen in Timika zijn leeggegraven en hebben veel geld opgeleverd. Wij vragen alleen maar aan de Indonesische regering om de moed te hebben de Papua's hun eigen leven te laten leiden. Wij hebben niet om geld gevraagd. Als Indonesië later geld nodig heeft, kunnen wij hen iets geven. Dus denk niet dat het ons om geld gaat. Er is geen verband tussen 7 triljoen en de vrijheidsbeweging in Papua. Dat heeft geen enkele waarde vergeleken met de mensenlevens die in Papua die zijn vermoord tot nu toe.

< Vorig | Volgend >

[ Begin pagina | Home | Inhoud archief | Mail ]