Papua's volharden in hun eis voor soevereiniteit

1 December-viering in West Papua

Vien Sawor

Vlaghijsing in West Papua Op 1 december jl. werd ook in West Papua herdacht dat alweer 41 jaar geleden de nationale symbolen van West Papua, de Morgenstervlag, het volkslied "Hai Tanahku Papua" en het nationale wapen officieel door het Nederlandse gouvernement werden erkend. Tijdens het Suharto-regime uit den boze, werden ze tijdens Wahids ambtsperiode gedoogd. Het nieuwe hoofd van de politie in Papua, Budi Utomo, komt daar nu op terug. Hij vindt de legale status van vlaghijsingen onduidelijk en om "uitbarstingen van onrust in Papua te voorkomen" kan deze beslissing maar beter ingetrokken worden.

Maar ondanks deze waarschuwing en die van Megawati om Papua's 41ste jaar van de verklaring van onafhankelijkheid vooral niet te vieren omdat anders 'gepaste actie' zou worden genomen, werd deze dag op verschillende plaatsen in West Papua toch herdacht. Aanvankelijk zag het Presidium af van de vlaghijsing in Sentani om onnodig ingrijpen door het leger te voorkomen. De politie was eerder op 9 november jl. met het Presidium overeengekomen dat de vlag wel gehesen mocht worden, maar kwam hier later op terug. Thaha Al Hamid, secretaris generaal van het Presidium, beloofde daarop de dag te herdenken door alleen een politieke verklaring en een petitie voor te lezen gericht aan secretaris generaal van de VN, Kofi Anan.

Vlaghijsing
Toch werd op 1 December de Papua-vlag gehesen en wel voor het huis van de in november vorige jaar vermoorde charismatische Papua-leider Theys Eluay. Wel zij aan zij met de Indonesische vlag, een voorwaarde van de Indonesische regering. Zo'n 500 mensen namen deel aan de vreedzame herdenking die aanvankelijk rustig verliep. De vlaghijsing werd gevolgd door gebed en een politieke verklaring door vice-voorzitter van de Papua-Presidium Raad, Thom Beanal. De situatie leek even uit de hand te lopen toen aanwezigen weigerden de Indonesische vlag te groeten en zelfs probeerden deze vlag naar beneden te halen. Het aanwezige veiligheidspersoneel wist escalatie te voorkomen. Speciaal voor de ceremonie had de politieversterking ingeroepen van Jayapura, Sentani en de mobiele brigade. Na de ceremonie volgde een officieuze lokale viering: er werd een varken geslacht waaruit 41 stukken vlees werden verdeeld als symbool voor de 41ste verjaardag van West Papua.

40 jaar onderdrukking
In zijn toespraak sprak Beanal over de geschiedenis die vooraf ging aan 1 december, tot aan de frauduleuze volksraadpleging van 1969, waarmee de inlijving van West Papua bij Indonesië een feit werd. Hij bedankte en sprak vol respect over de vrijheidsstrijders in de jungle die al vanaf de 60-er jaren strijden tegen de Indonesische bezetting. "Waarom is het volk van West Papua eigenlijk zo volhardend in haar eis voor soevereiniteit?" was een van de vragen die hij de aanwezigen voorlegde. Geen groet aan Indonesische vlag "Omdat Papua's een ander ras zijn en andere godsdienst hebben? Nee, dat is het niet. Het is het resultaat van meer dan 40 lange jaren van onderdrukking waaraan drie factoren ten grondslag liggen: de politieke samenzwering van 1961 tot en met 1969, de schending van de grondrechten die geleid heeft tot de dood van 100.000 mensen, en tenslotte de schending van het grondrecht op voorspoed en sociale emancipatie." In zijn speech noemde Beanal het de verantwoordelijkheid van het Papua-volk om een oplossing te zoeken voor deze complexe problemen en wel door middel van een politieke dialoog binnen het kader van rechtzetting van de geschiedenis. De eerste aanzet hiertoe was al gemaakt door het Presidium op 19 december 2001, middels een verklaring die werd ingediend bij de minister voor Politieke en Veiligheidszaken. Tot op heden is hier geen reactie op gekomen van de Indonesische regering. Tot slot noemde Thom Beanal Beanal de belangrijkste focus voor het Papua-volk in 2003: verzoening, consolidatie en vreedzame diplomatie. Daarnaast bedankte hij ook de NGO's, solidariteitsgroepen, universiteiten en individuen wereldwijd die zich oprecht het lot van de Papua's aangetrokken hebben, in het bijzonder de mensenrechtenactivisten en advocaten die zich inzetten voor de rechten van het Papua-volk.

Arrestaties
Hoewel de ceremonie zelf redelijk rustig verliep, werden er tijdens de herdenking toch zeven mensen gearresteerd op verdenking van aanzetten tot geweld, mogelijke aanvallen op overheidsgebouwen en plannen voor het bezetten van grote bedrijven als Freeport in Timika, BP in Bintuni en Santa Fe in Sorong. Ook de aanloop naar 1 December ging gepaard met arrestaties: op 26 november jl. arresteerde de politie in Manokwari 22 mensen tijdens een bijeenkomst, 20 anderen werden een dag later gearresteerd, tijdens een vlaghijsing en daarna. Over hun toestand is weinig bekend omdat ze niet met de buitenwereld mogen communiceren (zie ook Korte Berichten elders in dit nummer). Ook na de viering liet de politie van zich spreken en ondervraagden o.a. studentenvertegenwoordiger Jerry Imbiri, Presidium Moderator Willy Mandowen, Philiphus Suebu (voorzitter van de Sentani Tribale Raad), Forkorus Yaboisembut en Ferdinand Yewi (voorzitter van 1 December comité) op het politiebureau in Jayapura naar hun aandeel in de vlaghijsing. Ze werden beschuldigd van misdaden tegen de staat, maar werden na ondervraging toch vrij gelaten.

(Bronnen: Papuan Agence France Presse Jakarta, ABC Radio Australia News detik.com, Nethy Dharma Somba, The Jakarta Post, Jayapura) Foto: 1dec papua1.jpg: Vlaghijsing in West Papua: zij aan zij met de Indonesische vlag. 1dec papua2.jpg: Aanwezigen weigeren een groet uit te brengen aan de Indonesische vlag. (Foto's: Lucky Ireeuw)

< Vorig | Volgend >
[ Begin pagina | Home | Inhoud archief | Mail ]