"Ons streven is Papua tot een vredeszone te maken."
Bisschop van Papua bezoekt Nederland.
Vien Sawor
Vrijdag 4 april jl. organiseerde Missio een bijeenkomst met als thema "Papua, geloof in eigen kracht". Prominente gastspreker was Leo Laba Ladjar, bisschop van Papua, tevens voorzitter van de 'Justice and Peace Commission'. Mgr. Laba Ladjar is als kerkelijk topman betrokken bij het debat over politieke en maatschappelijke kwesties en mensenrechten in Papua, waar zoals hij zelf toegaf "nog genoeg te doen is".
Alvorens de bisschop inging op de rol van de katholieke kerk als pleitbezorger, hoeder en sociaal geweten op het vlak van mensenrechten, gaven andere gastsprekers hun visie over de politieke situatie in Papua en de rol van goed onderwijs in een streven naar politieke vrijheid en toerisme als gereedschap in de ontwikkeling van Papua en haar volk.
Viktor Kaisiepo, Europa-vertegenwoordiger voor het Papua-Presidium, gaf zijn visie over de strijd van de Papua's naar politieke onafhankelijkheid. Hij benadrukte het belang van de Papua-identiteit en -cultuur. "Papua's kennen de gevolgen van de immigratie en 40 jaar onderdrukking maar al te goed, het zelfbeschikkingsrecht is hen ontzegd. De strijd moet echter opgepakt worden door de Papua's zelf. Erkenning van de eigen cultuur is hierbij van vitaal belang," aldus Kaisiepo. Papua's moeten zich eerst bewust zijn wie ze zijn, zich bezinnen op het verleden, alvorens ze politieke onafhankelijkheid kunnen eisen, zo verduidelijkte hij. "We kunnen het recente verleden in Papua, 40 jaar traumatische ervaringen, niet ongedaan maken, maar wel de toekomst bepalen." Hij benadrukte tot slot dat dit alleen mogelijk was als Papua daadwerkelijk de kans kreeg zich te ontwikkelen tot een zogeheten 'Zone of Peace', waarbij de kerk een belangrijke rol speelt. Echter: "Papua's moeten zelf bepalen wat goed voor ze is, geen enkel volk of regering kan en mag dit voor ze doen. Doen ze dit niet dan is er ook geen toekomst."
Theo Vergeer, ofm, professor en directeur van de Theologische hogeschool in Abepura, Fajar Timur, benadrukte in zijn toespraak het belang van goed onderwijs als je je als land wilt ontwikkelen en serieus genomen wil worden. Hij sprak Kasiepo's visie over terugkeer naar het verleden tegen: "Goed onderwijs is een randvoorwaarde voor de ontwikkeling van een volk dat deel wenst uit te maken van de almaar veranderende moderne wereld. Je te zeer richten op het verleden zal een hindernis zijn bij het scheppen van hun eigen toekomst." Volgens Vergeer wordt de traditionele cultuur sterk gedreven naar een alomvattend begrip van het leven. In hun streven om het leven in al zijn facetten te begrijpen, zijn Papua's van nature gericht op het verleden, het leven van de voorouders. Deze traditionele kijk op het leven is een mentale belemmering om de overgang te kunnen maken naar het nieuwe, de toekomst, aldus Vergeer. "Het was teleurstellend om te moeten constateren dat de uiteindelijke resolutie van het 2de Papua-congres dat in juni 2000 plaatsvond in Jayapura, onomwonden sprak over politieke onafhankelijkheid, maar met geen woord repte over de voorbereidingen hiervoor en het belang van onderwijs alvorens politieke onafhankelijkheid bereikt kan worden. Papua's zijn een volk met een sterke wil om zelf de toekomst te mogen bepalen. Maar een volk dat geen belang hecht aan modern onderwijs zal niet serieus genomen en leeft, hoe spijtig het ook is, in een droomwereld." Zijn vraag aan de bisschop tot slot was duidelijk: "Wat deed en doet de kerk in Papua om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren, en om de deelname van jonge Papua's aan het onderwijs te promoten?'
Marc Argeloo, vml. medewerker Wereldnatuur Fonds en expert op gebied van verantwoord toerisme, sprak namens de Stichting Duurzame Samenleving Papua Barat (SDSP), over manieren waarop verantwoord toerisme ook een bijdrage kan leveren aan de ontwikkeling van een volk. Toerisme is een ontwikkeling die niet gestopt kan worden en heeft zeker potentieel in Papua. De kracht van Papua ligt volgens Argeloo in de combinatie van de overweldigende natuur en de authentieke en innemende bevolking. "Bij verantwoord toerisme rijst altijd de vraag in hoeverre er sprake is van een juiste balans tussen liefdadigheid en oog voor ontwikkeling/voordelen die dit oplevert voor de lokale bevolking en zakelijk gewin. De economische, ecologische en sociaal-culturele belangen dienen dan ook in de opzet van toerisme-activiteiten altijd zorgvuldig te worden afgewogen. Samenwerking met de lokale bevolking is een manier van capaciteitsversterking van de lokale bevolking," aldus Argeloo. Een praktisch voorbeeld waarbij toerisme zorgt voor ontwikkeling van de lokale bevolking: door inzet van lokale krachten bij bijvoorbeeld het runnen van een guesthouse wordt ervaring en kennis over bijv. bestuur, organisatie, administratie, etc. gedeeld. Argeloo tot slot: "Net als stichtingen als de SDSP kan ook de kerk een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van Papua. In haar dagelijkse contact met de Papua-bevolking kan de kerk een praktische rol spelen in de bescherming van het oorspronkelijke Papua zodat het modewoord "duurzaamheid'' bij ontwikkeling niet een holle frase blijft maar een praktische invulling krijgt."
Bisschop Leo Laba Ladjar gaf aan hoe de katholieke kerk een overgangsperiode heeft doorgemaakt van een missiekerk die haar leden afhankelijk maakte, naar een instituut dat de lokale bevolking helpt zichzelf te ontwikkelen. De kerk speelt een rol bij het onderwijs van de lokale bevolking in Papua. Zo levert de kerk een bijdrage aan de zelfredzaamheid van de lokale bevolking, maar leert de bevolking ook waarden als geven, vreedzaam samenleven en respect en solidariteit voor andere culturen en bevolkingsgroepen en zelfs stammen. De bisschop benadrukte dat de kerk een onafhankelijke rol speelt in de politieke strijd van Papua's naar onafhankelijkheid. De kerk grijpt in daar waar mensenrechten geschonden worden, dat kunnen rechten van Papua's zijn, maar ook rechten van transmigranten. Zo is de kerk al verantwoordelijk voor vele kritische rapporten over mensenrechtenschendingen in Papua die internationaal verspreid worden. In de praktijk heeft dit volgens de bisschop al geleid tot richtlijnen voor het leger in omgang met de bevolking en vervanging van bepaalde hooggeplaatste militairen die betrokken bleken te zijn bij mensenrechtenschendingen. "Politiek schept verdeeldheid, terwijl de katholieke kerk een voorstander is van samenwerking met verschillende partijen," aldus de bisschop. "Vrede voor alles", is de boodschap van de bisschop. Zo werkt de katholieke kerk op maatschappelijk vlak samen met de Protestantse kerk, Moslims, Hindoestanen en Boedhisten die verenigd zijn in een communie van kerken. "Ons streven is Papua tot een vredeszone te maken."
Op de vraag van de heer Vergeer wat de kerk doet t.a.v. de achterstand van veel Papua's in opleiding antwoordde de bisschop: "De katholieke kerk heeft 152 katholieke scholen. Helaas worden veel van deze scholen bemand door overheidsleraren die om uiteenlopende redenen, bijvoorbeeld door gebrek aan motivatie en discipline geen les geven of alleen als het ze uitkomt. Met hulp van buitenaf heeft de katholieke kerk een selectie gemaakt uit deze scholen (zowel lagere als middelbare scholen) die speciale aandacht krijgen, hetgeen inhoudt dat deze worden bemand door onze eigen leraren die kwaliteitsonderwijs geven."
Hij onderschreef de opvatting dat modern onderwijs de kijk op de wereld vergroot; tegelijkertijd moet de waarde van cultuur niet worden onderschat.
Ondanks de soms moeizame ontwikkelingen is de bisschop optimistisch over de toekomst van Papua, hoewel er nog veel werk ligt in het streven van de kerk naar Papua als 'zone of peace'. Na afloop van de bijeenkomst schiet ik hem aan en vraag welke rol de Indonesische overheid in dit geheel speelt: beloofden zij niet met de invoering van Speciale Autonomie prioriteit te geven aan het onderwijs en het budget hiervoor aanzienlijk te vergroten?
Kort maar krachtig: "Van de speciale autonomie hoeven we niets te verwachten, vragen over het beschikbare budget hebben tot niets geleid. We hebben er tot nu toe geen cent van gezien en moeten het tot op heden hebben van hulp van buitenaf..."
[ Begin pagina | Home |
Inhoud archief | Mail
]