"Wij voelen het als onze plicht West Papua's te steunen in hun strijd naar onafhankelijkheid."

Opening officieel kantoor voor West Papua-volksvertegenwoordiging in Vanuatu.

Zacharias Sawor

Op 26 maart 2003 jl. werd voor het eerst in de geschiedenis van de vrijheidsstrijd voor West Papua een officieel kantoor geopend voor West Papua's volksvertegenwoordiging in de Republiek Vanuatu in de Zuid Pacific. De opening werd officieel ingezet door de minister van Buitenlandse Zaken, minister voor Telecommunicatie en Handel en tevens vice-premier Zijne Excellentie Serge Rialuth Vohor MP. De officiële ceremonie werd verricht door de stamhoofden van Nakamal en bijgewoond vertegenwoordigers van de regering, stamhoofden, genodigde gasten en het volk van Vanuatu. De opening van dit kantoor markeert het begin van een nieuw hoofdstuk in de lange en moeilijke strijd van het volk van West Papua voor de vrijheid, zelfbeschikking en onafhankelijkheid. Deze symbolische gelegenheid bevestigt de lang opgebouwde relaties en steun van het volk van Vanuatu voor de strijd van hun Melanesische broeders en Pacific eilandbewoners tegen het Indonesische neokolonialisme.

Herstel van oude relaties
De Republiek Vanuatu is een eilandenrijk in de Stille Oceaan bestaande uit meer dan 80 eilanden, groot en klein. Vanuatu heette voor haar onafhankelijkheid New Hebrides (Nieuw Hebriden) en was een gezamenlijke kolonie van Engeland en Frankrijk, waarover beide landen een gedeelde soevereiniteit, een condominium, voerden. Sinds haar onafhankelijkheid in 1980 onder aanvoering van zijn eerste leider wijlen Pater Walter H. Lini koesterden haar leiders en het volk van Vanuatu grote sympathie voor hun onderdrukte broedervolk van West Papua, dat onder het Indonesische koloniale regime moest leven. Sympathie van Vanuatu werd in de praktijk getoond door een aantal Papua-familie´s uit Nederland, de groep Black Brothers, onder leiding van Andy Ayamiseba, gastvrij op te nemen. Er ontstonden contacten met de leiders van Vanuatu en enkele Papua´s uit Nederland o.a. Fred Korwa. De secretaris-generaal van de regerende partij, de Vanua-aku Pati, de heer Barak Tame Sope is enkele keren in Nederland geweest en werd zeer gastvrij ontvangen door de Papua-gemeenschap op traditionele wijze als een hoge gast. In de zomer van 1987 werd vanuit Nederland een delegatie naar Vanuatu gestuurd om te onderhandelen over de mogelijkheid van het opnemen van vluchtelingen uit Papua New Guinea. De delegatie bestond uit Fred Korwa, Bob Westerkamp en schrijver dezes. De delegatie voerde besprekingen met belangrijke politieke leiders w.o. de premier Walter Lini zelf en Barak T. Sope. Er werd een stukje grond aan de Papua´s toegewezen, waar zij zich zouden vestigen. Helaas ontstond een jaar later politieke onenigheid aan de top van de regerende Vanua-aku Pati. De groep Ayamiseba trok de kant van Barak T. Sope en liet de premier vallen. Omdat hij aan de macht was liet hij onder druk van anderen de groep Ayamiseba vallen. Zij werden het land uitgezet en naar Australië verbannen. Na het overlijden van premier Lini werden de contacten weer hersteld en kwam Barak Sope weer aan de macht. De heren Andy Ayamiseba en Rex Rumakiek waren opnieuw welkom in Vanuatu. Zo gebeurde het dat er nu een officieel kantoor voor West Papua kon worden ingewijd. Het is een grote verdienste van de heren Andy Ayamiseba en Rex Rumakiek, die volhielden in het herstellen en opbouwen van de contacten tussen de regering van Vanuatu en de Papua´s. De ceremonie werd ingewijd door een gebed geleid door Errol Ayamiseba, gevolgd door een toast met champagne door Z.E. Serge Vohor MP, vice-premier en minister van Buitenlandse Zaken. Minister Serge Rialuth Vohor sprak over zijn verzoek aan de minister van Buitenlandse Zaken van Papua New Guinea om een overleg tussen de Melanesische leiders over de eventuele opvang van de West Papua-vluchtelingen die dreigen te worden teruggezonden. Vanuatu is in dat geval bereid een aantal vluchtelingen op te nemen. Hopelijk leidt dat tot realisering van het oude plan waarvoor wij in de zomer van 1987 naar Vanuatu zijn afgereisd.

Slachtoffers in de strijd
Tijdens de opening sprak de heer Rex Rumakiek namens het volk van West Papua zijn dank uit aan de regering en het volk van Vanuatu voor hun niet-aflatende steun. Hij prees de regering van Vanuatu voor haar verbintenis door de West Papua zaak tijdens internationale vergaderingen aan de orde te stellen, waaronder het Pacific Forum en de Verenigde Naties. Hij herhaalde het feit dat de West Papua-strijd zeer moeilijke tijden heeft meegemaakt waarin duizenden reeds vielen. Hij wees op het feit dat op het moment dat hij sprak het Papua-volk rouwde om de dood van een andere nationale leider, John Mambor. Zijn dode lichaam is overgevlogen uit Jakarta naar West Papua om te worden begraven, maar de Indonesië heeft andere Papua-leiders verboden hem de laatste eer te bewijzen. Hij sprak zijn afkeuring hierover uit. Zoals altijd een vast ritueel is geweest om respect te tonen aan hen die in de strijd gevallen zijn, deed ook Rumakiek dit door de opening te willen opdragen aan wijlen John Mambor, stamhoofd Theys Eluay en tienduizenden andere dappere Papua´s die gestorven zijn voor de zaak, met de belofte dat dit kantoor hard zal werken om de droom van hen waar te maken nl. een "Vrij en Onafhankelijk West Papua." Voor de opening van het kantoor leidde de West Papua Volksvertegenwoordiger Andy Ayamiseba een rituele ceremonie door bloemen in de Lagune van Port Vila te werpen als teken van eer aan wijlen John Mambor en anderen die in de strijd gevallen zijn.

Onvervalste steun voor West Papua
In zijn antwoord verklaarde de Minister van Buitenlandse Zaken Z.E. Serge Rialuth Vohor MP, Vice-premier en Minister van Handel het volgende: "Onze steun voor de strijd van onze broeders en zusters in West Papua is een voortzetting van wat de vader van onze onafhankelijkheid, wijlen Pater Walter Lini was begonnen sinds 1980. Vanuatu heeft altijd de strijd om de onafhankelijkheid van de gebieden in de regio gesteund, inclusief Oost-Timor, Kanaky, Frans Polynesië en West Papua. Zonder ons iets aan te trekken van wat Indonesië en anderen zeggen, zullen wij doorgaan met hen te steunen, omdat wij naast hetgeen de Verenigde Naties fout deed door een frauduleuze daad van vrije keuze in 1969 te steunen die West Papua overgeleverde aan Indonesië, het als onze plicht voelen West Papua te steunen, omdat wij geloven dat onze voorouders van daar afkomstig waren. Wij zullen blijven lobbyen voor de steun van andere regeringen om de zaak naar de Verenigde Naties te brengen. Dit jaar zullen we de West Papua´s in onze delegatie opnemen naar het Pacific Eilanden Forum in Nieuw Zeeland. De steun aan West Papua is onvervalst en komt van het volk van Vanuatu zelf, dus onafhankelijk van welke samenstelling van de regering dan ook die aan de macht komt. Recentelijk toen de regering van Papua New Guinea besloot om vluchtelingen te deporteren naar West Papua verzocht ik de minister van Buitenlandse Zaken van PNG om onder de Melanesische leiders over deze zaak van gedachten te wisselen. Van deze gedachtewisseling hopen wij dat Vanuatu een aanbod kan doen om enkele vluchtelingen op te nemen. Ik beloof u, dat wij door zullen gaan met het steunen van uw strijd totdat u de onafhankelijkheid krijgt. Ik merkte dat een broeder van de Zuid Molukken ook hier bij ons aanwezig is. Ik verwelkom u en wacht op uw verzoek dat wij met sympathie in overweging zullen nemen. Onze handen zijn altijd open voor onze Melanesische broeders en zusters." Namens het volk van het Zuid Molukse Soevereiniteitsfront en President Alex Manuputhy die momenteel in de gevangenis in Jakarta verblijft, sprak de heer Helmi Wattimena gelukwensen uit aan het Papua-volk voor hun succes in het verkrijgen van steun voor de onafhankelijkheid van hun land. Hij betoogde dat "wij allen lijden als gevolg van het kolonialisme en wij zullen samenwerken om ons nobele ideaal te bereiken, dat is vrij en onafhankelijk te zijn in ons eigen land."

Verenigde Naties
Het besluit door de Regering van Vanuatu voor oprichting van het kantoor voor West Papua werd in augustus verleden jaar genomen tijdens een traditionele ceremonie tussen de Vanuatu regering en de heer Andy Ayamiseba namens het Papua-volk. Maar de officiële aankondiging voor de steun werd genomen, nadat de minister van Buitenlandse Zaken Z.E. Serge Rialuth Vohor MP terugkwam van New York, waar hij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties toesprak. In zijn toespraak verzocht hij dat West Papua zou worden ingeschreven bij de VN-dekolonisatie Commissie. De politiek van Vanuatu ten aanzien van West Papua is consistent. In 2000 sprak de voormalige minister president Barak Tame Sope op de Vergadering van het VN Millennium over de West Papua-zaak. Twee andere Pacific naties, de Republiek Nauru en Tuvalu hadden ook de zaak West Papua tijdens hun toespraken aan de orde gesteld. Deze actie beïnvloedt ook de publieke opinie in de Pacific regio. De maatschappelijke organisaties van de samenleving hadden al jaren bij de regeringen gepleit om gehoor te geven aan de mensenrechtenschendingen in West Papua en de roep van het Papua-volk voor steun aan hun strijd voor vrijheid en zelfbeschikking. Recentelijk is er een internationale campagne gestart voor de herziening van de frauduleuze Daad van Vrije Keuze van 1969 die West Papua leverde aan Indonesië. De vroegere koloniale macht Nederland heeft in 2001 besloten om haar rol in deze frauduleuze uitvoering, waarvoor zij verantwoordelijk was evenals Indonesië onder het Suharto´s regime, te onderzoeken.

Pacific Island Forum
De oprichting van het kantoor komt op een cruciaal moment. Het Pacific Eilanden Forum in Kiribati had in oktober 2000 voor het eerst gediscussieerd over de zaak West Papua. Het werd in 2001 in Nauru op het Forum opnieuw aan de orde gesteld en verleden jaar in Fiji. Elke keer uitten de leiders in hun Communiqué´s hun bezorgdheid met betrekking tot de schending van de mensenrechten en de noodzaak voor een vreedzame dialoog. Het Forum steunde het verlenen van een Bijzondere Autonomie aan West Papua en riep op tot een spoedige uitvoering ervan. Helaas is er niets veranderd: mensenrechtenschendingen, discriminatie en mishandeling van Papua's duurt nog onverminderd voort. De met veel publiciteit gepaard gaande Bijzondere Autonomie werd teniet gedaan door een Presidentieel Besluit op 27 januari 2003 (Inpres Nummer 1/2003) om West Papua in drie provincies op te delen. Sinds West Papua op de agenda van het Pacific Eilanden Forum staat zullen er elke keer vragen worden gesteld over de situatie in het land. Het nieuwe kantoor zal hierbij een zeer belangrijke rol spelen in het voorzien van informatie aan regeringen en het algemene publiek over de situatie in West Papua. Het kantoor zal ook een belangrijke rol spelen in de samenwerking met verschillende West Papua-organisaties. Omdat het opgericht is voor het volk van West Papua kan het worden gebruikt door allen voor het belang van allen. In zeker opzicht kan het kantoor beschouwd worden als een gift van het volk van Vanuatu aan hun Melanesische broeders in West Papua.

Bronnen: Persbericht 26 maart 2003, eigen verslag reis Vanuatu 1987

< Vorig | Volgend >

[ Begin pagina | Home | Inhoud archief | Mail ]